ХҚЕС 9 бойынша провизиялар: күтілетін кредиттік залалдарды есептеу үшін қандай деректер дайындау керек

Есептеудің мақсаты мен қолданылу қағидаларын ажыратыңыз

IFRS Foundation ХҚЕС 9 құнсыздану моделін күтілетін кредиттік залалдарды бағалау ретінде сипаттайды. Ол залалдың болуын күтпей, болашақты ескеруді талап етеді. Алдымен нақты ұйымның есептілігіне қандай қаржы құралдары мен талаптар қолданылатынын анықтау қажет.

ХҚЕС бойынша бухгалтерлік бағалауды, пруденциялық есептеуді және салық салдарын араластырмаңыз. Олардың мақсаттары, базасы мен қағидалары әртүрлі болуы мүмкін. Жұмыс ұсынымы — әр есептеудің мақсатын жазып, оның нәтижесінен тиісті есептілікке өтуін бөлек рәсімдеу.

Кредит портфелінің қайта жасауға болатын деректер кесімін дайындаңыз

Есептеу күнін бекітіп, бастапқы жүктемені сақтаңыз. Әр өрістің мағынасын, дереккөзін және бос мәндерді өңдеу тәсілін сипаттаңыз. Шарттың нөмірі әр жүйеде әртүрлі болса, сәйкестік кестесін дайындаңыз. Әйтпесе төлем тарихы басқа міндеттемемен қате байланысуы мүмкін.

Деректер құрамы модельге байланысты, бірақ тексеруді төмендегі тізімнен бастауға болады. Бұл — дайындыққа арналған практикалық тізім, стандарт бекіткен әмбебап нысан емес. Түсіндірілмеген бос мәндер мен қайталанатын жазбаларды есептеуге дейін деректер сапасы туралы есепте көрсету керек.

Тәуекелді бағалауды және залалдар көкжиегін негіздеңіз

ХҚЕС 9 жалпы моделінде кредит тәуекелінің елеулі артуы бүкіл мерзім ішіндегі залалды бағалауға көшумен байланысты. Он екі айлық күтілетін залалды алдағы он екі айда алынбай қалатын төлемдер деп қана түсінуге болмайды: бұл — осы көкжиекте болуы мүмкін дефолтқа байланысты бүкіл мерзім залалының бөлігі.

Жұмыс есебі үшін тәуекел өзгерісінің, шарттарды топтаудың өлшемдерін және қолданылатын жорамалдарды сипаттаңыз. Өзгенің параметрлерін механикалық түрде көшірмеңіз: өнім, клиент базасы, қамтамасыз ету және өндіріп алу тарихы өзгеше болуы мүмкін. Сапалы тарих аз болса, дәл статистика бардай көрсетпей, шектеуді және таңдалған тәсілдің негізін ашық көрсетіңіз.

Болжамдық жорамалдарды және нәтиженің сезімталдығын тексеріңіз

IFRS Foundation ашық түсіндірмелерінде негізделген тарихи, ағымдағы және болжамдық ақпаратты пайдалану және тек механикалық тәсілдің болмауы атап өтіледі. 2020 жылғы материал бұл қағидаттарды белгісіздік жағдайында түсіндіреді; ол стандартқа жаңа талаптар қоспайды.

Әр маңызды жорамалдың дереккөзін, таңдалған күнін және портфельмен байланысын түсіндіруді сақтау пайдалы. Негізгі алғышарттар өзгергендегі нәтижені салыстырыңыз. Бұл қорытындының бір ғана расталмаған коэффициентке тәуелді емес екенін көруге көмектеседі. Сценарийлер саны мен олардың салмақтарын анықтау әдісі әдемі кесте үшін таңдалмай, ұйымның әдістемесімен негізделеді.

Есепті басқа маман қайталай алатындай дайындаңыз

Бастапқы деректерді, тазалау қағидаларын, модель нұсқасын, параметрлерді және сегменттер бойынша нәтижені сақтаңыз. Қорытындыны бухгалтерлік тіркелімдермен салыстырыңыз; алдыңғы күнге қатысты өзгерісті портфель қозғалысы және бағалау өзгерістері бойынша бөлек түсіндіріңіз. Қате анықталса, оны тек қорытынды ұяшықта емес, тиісті кезеңде түзетіңіз.

Талқылауға пайдалы жиынтыққа әдістеме, деректер сапасы туралы есеп, есептеу, елеулі өзгерістер түсіндірмесі және шектеулер тізімі кіреді. ProFinance Consulting провизияларды есептеу және есепті ұйымдастыру қызметтерін көрсетеді. Нақты әдістеменің қолданылуы мен жұмыс көлемі портфельді және есептеу мақсатын талдағаннан кейін анықталады.

Дайындықты тексеру тізімі

• Есептеудің мақсаты, күні және құралдар құрамы бекітілген.
• Бастапқы портфель бухгалтерлік деректермен салыстырылады.
• Бос мәндер, қайталанулар және шарт өзгерістері тексерілген.
• Тәуекел және сегменттеу өлшемдері сипатталып, негізделген.
• Елеулі болжамдық жорамалдардың дереккөздері бар.
• Нәтижені қайталауға болады; шектеулер мен өзгерістер ашып көрсетілген.

Жиі қойылатын сұрақтар